Genel Blog

Anafilaksi (Aşırı Şiddetli Alerjik Reaksiyon)

18

Anafilaksi (Aşırı Şiddetli Alerjik Reaksiyon)

Anafilaksi çocuğun ya da yetişkinin bir maddeye karşısında gösterdiği aşırı şiddetli alerjik reaksiyondur. Bu madde beslenme, böcek sokması, arı sokması, lateks, iğne yoluyla verilen bir hap, aşı veya ağız aracılığıyla bahşedilen bir ilaç olabilir.  Anafilaksinin en manâlı özelliği vücudun tüm sistemlerini etkilemesi ve ölümcül olabilmesidir. Belirtileri birincil ilk olarak hafif olabilir lakin çok süratli bir şekilde artar. Anafilakside ani ve süratli bir şekilde ilerleyen karın krampları, vücutta kaşıntı ve kızarıklık, nefes alamama gibi belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtilere müdahale edilmezse çabuk bir şekilde kan basıncı düşmesi meydana kazanç.   Bütün bunlar aşırı alerjik reaksiyona niçin olan besin ya da maddenin alınmasının ardından vücutta oluşan birtakım reaksiyonlar sonucunda salgılanan maddelerle ve İgE ile olmaktadır.  Hipotansiyon döneminde zorunlu müdahaleler yapılamaz ya da gecikilirse bütün damar sistemi etkilenir ve damar sisteminde, kılcal damarlarda da dahil elde etmek üzere depresyon yaşanır. Tıpta buna vasküler kollaps adı verilir.  Anafilaktik şok ise ölüm ile sonuçlanabilecek son derece önemli bir tablodur. Bu tablo son derece saldırgan bir bakım tedavisi gerektirir. Dolayısıyla anafilaktik şok, anafilaktik reaksiyonu peşine düşüp takip eden ileri bir durumdur ve ölümle sonuçlanabilecek kadar ciddi ve tehlikelidir.  Çocuklarda anafilaksi Çocuklarda anafilakside öncelikle hafif bir aksırma, ağız çevresinde duyumsuzlaşma gibi belirtiler görülür. Süratli bir şekilde yaygın kaşıntı, vücutta kızarıklık, kabartılar; soluyamama, soluğun daralması ve yutamama duygusal; dudaklarda, kulaklarda, burunda şişme ve kişinin kendini birden çok fena hissetmesi, karında kramplar, soğuk terleme belirtileri başlayabilir.  Anafilaksiye hemen müdahale yapılmazsa süratli bir şekilde hipotansiyon, kan basıncı düşmesi gerçekleşir. Kan Basıncı düşmesi esnasında da gereken müdahalaler yapılmazsa vücudun bütün damar sistemi kendini ansızın bırakabilir. Buna da vasküler kollaps denir. Vasküler kollaps sonunda anafilaktik şok adı bahşedilen, başlıca ölümle sonuçlanan şart meydana gelir.  Anafilaksi, vücudun bir maddeye karşı geliştirdiği seri bir reaksiyondur. en fazla ilaçlarla ve besinlerle ortaya çıkar. Belirtilerin ortaya çıkışı çok hızlıysa, anafilaktik reaksiyon da fazla şiddetlidir. Belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkıyorsa anafilaktik reaksiyon biraz daha yumuşak geçebilir. Lakin ne olursa olsun, anafilaksinin ölümcül bir reaksiyon olduğu bilinmeli, hastanın anafilakside olduğu düşünülüyorsa, en kısa zamanda bir acil servise yetiştirilmelidir.  Eğer daha evvelden bu tip bir tepkime geliştirmiş bir çocuk ise, muhtemelen yanında bir acele çantası vardır ve bu acele çantasındaki adrenalin, hastane yolunda bile çocuğa anında uygulanmalıdır.  Çocuğunuzu anafilaksiden korunmanın yolları Anafilaksi, vücudun bir maddeye karşı geliştirdiği şiddetli ve ölümcül olabilen bir reaksiyondur. Bu madde aşı, ilaç, iğne, antibiyotik hapları veya öteki haplar, besinler, lateks, haşere veya arı sokması olabilir.  Bilinen bir maddeye karşısında aşırı duyarlılığı olan veya genelde fazla alerjik bünyesi olan bir çocukta aile zaten son derece önlemli olmalıdır. Daha önce anafilaktik şok geçiren ya da şiddetli alerji atağı geçiren bir çocuğun yanında mutlaka bir ivedi çantası bulunmalıdır. Bu acil çantasının içinde çocuğun kendi kendine yapabileceği ya da ailenin uygulayabileceği hazırlanmış enjektör biçiminde epinefrin (EpiPen) olmalıdır. Ivedi çantasının içinde olacak ilaçların dozajları ve çeşitleri yine hekim göre belirlenir. En manâlı konulardan biri, aşırı alerjik çocukların MedicAlert adı verilen bir bileklik takmasıdır. Bu bileklik çocuğun alerjik olduğunu ya da biliniyorsa, neye aleyhinde alerjisinin olduğunu söyler. Çocuk konuşamayacak durumdaysa, çevresindeki kişiler, yanında aile veya bu durumu bilen kişi yoksa, örneğin çocuk okulda ya da kampta ise çevresindeki kişiler bu bileklikten anında durumunu algılayıp daha çabuk hareket edebilirler.  Arı sokması, haşere sokması gibi durumlara fazla duyarlık gösteren çocukların kamp alanlarına fazla artı gitmemeleri; yeşil alanlara, deniz kenarına gitmeleri gerekiyorsa, yanlarında mutlaka acele çantalarını taşımaları uygun olur. Arı sokması ile ilgili daha önce fena bir tecrübe yaşanmışsa, şiddetli reaksiyon veya anafilaksi gösterilmişse, bu çocuklara 3 ile 5 sene aralarında süren aşılama tedavisi uygulanır. Bu tedaviler arı sokmalarında son derece başarılıdır.  Anafilaksik reaksiyon geçirmiş ya da buna namzet olan çocukların kullandıkları ilaçlar da son derece önemlidir. Bu tip çocuklara mümkünse enjeksiyon aracılığıyla yok, ağız yoluyla verilmeli ve hap seçiminde çok tedbirli olunmalıdır. Örneğin radyolojik analiz yapmadan önce verilen radyokontrast maddelerden önce bir hazırlık süreci geçirilebilir ya da çocuğa alerji yapmayacak bir radyokontrast madde kullanılabilir. Tekrar ameliyatlarda da kullanılacak anestezikler bu durumdan nedeniyle öbür seçilebilir. Beslenme alerjisi durumlarında da ailenin çocuğun besinlerini özenle hazırlaması, alerjik maddelerin besinlerin içerisine konulmaması, dışarıdaki menülerde fazla titiz olunması; lokantada ya da bir diğer yerde çocuğa besin sipariş verilirken mutlaka durumun bildirilmesi ve özenli bir şekilde bunun soruşturulması gerekir.  Anafilaksi ölümle sonuçlanır mı Anafilaktik reaksiyon son derece önemli ve ölümle sonuçlanabilen bir durumdur. Belirtiler hafiften şiddetliye doğru çok seri bir şekilde gelişir. İlk önce ağız çevresinde duyumsuzlaşma, kaşıntı, hapşırık gibi olan belirtilerle başlar, vücutta seri bir şekilde şişme, kabarma, karın krampları, nefes alamama gibi durumlar ortaya çıkar. Bunları takiben hipotansiyon gelişir. Eğer hasta hipotansiyon evresindeyken de zorunlu müdahaleyi göremezse, bunu takiben vasküler kollaps adı verilen koşul ve ondan daha sonra da şok gelişir. Bundan sonradan da ölüme gidiş süratli olabilir. Dolayısıyla, anafilaksi, son derece süratli ilerleyen, mutlaka ciddiye alınması ve ivedi müdahale gereken, şok ve ardından ölümle sonuçlanabilen bir alerjik reaksiyondur.  Çocuklarda anafilaksi Anafilaksi, bir böcek-arı sokmasına, herhangi bir besine, ilaca, enjeksiyona, aşıya ya da latekse karşısında ortaya çıkan, fazla şiddetli ve tüm vücudu etkileyen, bütün sistemleri etkileyen alerjik reaksiyondur.  Anafilaksiler, fazla ciddi durumlardır ve müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabilir. Eğer bir çocuk herhangi bir şekilde anafilaktik tepkime geçirmişse, ondan sonraki yaşantısı için de son derece itinalı olunmalıdır. Bu çocuğa ilgili alerji testleri yapılıp, onda alerji yapan maddeler ortaya çıkartılabilir. Ama her zaman daha önce anafilaksi geçirmiş bir çocuğun yanına ivedi çantası bulundurulmalıdır. bununla birlikte MedicAlert bileklikleri de kullanılabilir. Acil çantasının içindeki en kayda değer madde epinefrin kalemidir (EpiPen). Bunun haricinde antihistaminik ve kortizon preparatları da bulundurulabilir. Çocuğun yanında hangi preparatların bulunacağına doktor karar verir. Ama daha önce anafilaktik tepkime geçirmiş çocuğun evde veya dışarıda, nereye giderse gitsin, yanında bu acil çantasının bulunması gerekir. Anafilaktik reaksiyona aday olan çocuk, sağlık kurumlarından uzakta yerlerde tatil veya kamp yapmamalıdır. Çünkü bu çocuklarda herhangi bir reaksiyon gelişirse, tıbbi bakım açısından ara sıra dakikalar değil, saniyeler bile çok önemlidir. bu nedenle bu müşteri çocukların tatilleri, kampları afiyet kuruluşlarına yakın yerlerde olmalıdır.  Anafilaktik reaksiyon geçirmiş çocuklar hayatlarında bir takım gıdalardan mahrum kalabilirler. Çocuğun bu duruma psikolojik olarak hazırlanması gerekir.  Bu alıcı çocuklarda bilhassa alerji yapma olasılığı olan antibiyotiklerden ve ilaçlarda uzaktan durulması gerekir, ilaçlar genel olarak iğne aracılığıyla değil, ağız yoluyla verilmeye gayret edilmelidir. Yine bu tip çocuklarda, film çekilmesi için bahşedilen radyo kontrast maddeler ciddi reaksiyona yol açabileceğinden dolayı, yine bu tip müdahalelerden önce ailenin ilgili doktorları ve kişileri uyarması gerekir.  Anafilaksinin evreleri Anafilakside genelde ilk semptom ağız çevresinin uyuşmasıdır. Ama ufak bir çocuk bunu açıklama edemeyecektir. Çocuk izlenmeli, diğer belirtiler gözlenmelidir. Anafilaksi belirtileri – Ağız çevresinde uyuşturma – Burunda kaşınma – Öksürük – Bütün vücutta kaşınma ve kızarıklık – Dudakta, burunda ve kulakta şişme – Nefeste hırıltı ve hışırtı – Nefes alamama – Yutamama Minik çocuklar yaşadıklarını ifade edemezler, ailenin oysa gözlemlerinden çıkarması gerekebilir. Özellikle anafilakside vücutta yaygın kızarıklık ve kaşıntı yoksa aile bu konuda kurnaz davranamayabilir. her zaman için vücutta yaygın kızarıklık ve kaşıntı beklenmemelidir. Anafilaksiye bu aşamada müdahale edilemezse, kişide hipotansiyon (tansiyon düşüklüğü) meydana gelir. Hipotansiyon döneminde de gerekli müdahale yapılmazsa vücudun damar sistemi çöküşe uğrar. Buna vasküler kollaps denir. Bunun arkasından hasta şoka girer. Dolayısıyla anafilakside çevredeki kişilerin belirtileri takip etmesi ve çocuğu hemen ivedi servise götürmesi gerekir.  Bu çocuk, alerjik olduğu bilinen ve/veya astımlı bir çocuksa anafilaksinin daha süratli akla gelmesi gerekir. Zaten çocuk daha önce anafilaksi reaksiyonu geçirmişse, yanında mutlaka acele çantası ve uyarıcı bilekliği, MedicAlert bilekliği bulunmalıdır.



Bir önceki yazımız olan Bebeklerde Kaka Hakkında Sık Sorulanlar başlıklı makalemizde bebek, bebeklerde kaka renkleri ve ideal hakkında bilgiler verilmektedir.

Yoruma kapalı.