Genel Blog

Bebeklerde Kaka Hakkında Sık Sorulanlar

22

Bebeklerde Kaka Hakkında Sık Sorulanlar

Anne sütü bölge bir bebeğin kakası çoğunlukla altın sarısı renginde ve sulu çamur kıvamındadır. Genelde de kokulu bir kaka değildir. Fakat zaman zaman da bebek kakasında şartların değişmesi görülebilir.  Bebek kakasındaki değişikliklerin nedenleri – Bebeğin büyümesi, safra atımının artması – Emzirme döneminde anne beslenmesindeki değişiklikler – Bebeğin kaka sıklığı azaldığında, dışkının bağırsak içinde kalış süresinin artması (yeşile dönmesi) Bebeğin altın sarısı kaka yapmaması bir problem değildir.  Bebeğin kakasında yoğun balgam ve kan yahut, sadece renk değişikliği söz konusu ise bunu bir problem olarak görmeye lüzum yoktur.  Yeni doğan bir bebek birincil birkaç gün siyah bir kaka çıkarır. Buna mekonyum kakası adı verilir. Mekonyum kakası, siyah ve macun kıvamında bir kakadır.  Mekonyum önce yeşille karışmaya başlar. sonradan kahverengiye ve genelde birinci haftanın sonunda her zaman alışılmış olduğumuz anne sütü kakası olan altın sarısı ve balçık kıvamında olan kakaya döner. Oysa mama ile beslenen bebeklerde her renkte kaka görülebilir. Mamanın içeriği, bilhassa demir içeriğine kadar yeşil, kahverengi, sarı ile karışık kakalar da görülebilir. Annelere şu konuda öğretmek gerekir fakat, bebek kakasının sarı, altın sarısı olmaması bebekte bir sorun olduğuna muhabere etmez. Eğer bebeğin kakası altın sarısı yok ancak kanlı balgamlı da değilse, bunu normal kabul etmek gerekir.  Bebek kakası renginin değişme nedenleri Anne sütü alan bebeğin kakası altın sarısı renginde ve sulu çamur kıvamındadır oysa bebek kakasının rengi ara sıra değişiklikler gösterebilir. Anne sütü almayan, mama ile beslenene veya anne sütü alan ve mama bölge bebeklerin öbür renklerde kakaları olabilir. Kahverengi, sarı, yeşil renkte kaka yapabilirler; kaka rengi benekli bulacalı olabilir. Bilhassa mamanın demir içeriği arttıkça, kaka renginde değiştirme olabilir. Keza bebeklerin 4. ay sonunda aldıkları demir damlaları sonucunda kaka renginde şartların değişmesi olur. Altın renginde kaka yapan bir bebek yeşil, hatta bazen siyaha yakın kakalar yapmaya başlayabilir. Bebeklerde kaka rengi bir sorun işareti değildir. Çeşitli etkenlerle kaka rengi değişken.  Bebeklerde kaka rengi emziren annenin beslenmesi, bebeğin anne sütü haricen aldığı besinlerin türü ya da kakanın bağırsakta kalış süresinin uzaması sonucu şartların değişmesi gösterebilir.  Bebeğin bağırsağında kakanın kalış süresi uzayınca, kakanın rengi sarıdan yeşile dönebilir ve bunların tümü normaldir. Dolayısıyla aileler, bebekte kaka renginin değişmesini bir sorun olarak görmemelidir. Fakat kanlı, balgamlı kakalar, kaka renginin doğrusu önemli olduğu durumlardır. Eğer bebekte kanlı balgamlı kaka görülüyorsa veya demir takviyesi almayan bebekten aslında siyaha yakın, kahve telvesi renginde bir kaka geliyorsa, bu bir sorun işareti alabilir ve bu noktada ailelerin çocuk doktoruna başvurması uygun olur.  Bebeklerde kaka sıklığı Yeni doğanlarda ve minik bebeklerde sıradan kaka sayısı 24 saatte 4-6 civarındadır ancak bu sayıs 8-10’ları bulabilir. Bir Takım bebekler zaman zaman her emmeden sonradan da kaka yapabilir. Bu da son derece sıradan olarak görülür.  Anneler bebekleri birazcık az kaka yaptığında anne sütünün yetmediği endişesine kapılır oysa bu üzüntü ile ek mamaya başlanması doğru değildir. Çünkü kaka sayısının azalması birçok zaman anne sütünün yetmediğini göstermez. Bebekte kaka sayısının azalması bebeğin keyfini bozmuyorsa, bebeğin büyümesi sağlıklı bir şekilde devam ediyosa, bebekte kusma vb. herhangi bir sıkıntı yoksa, bebek düzenli olarak gaz çıkarıyorsa bu durum olağan, dönemsel olarak görülmeli ve anne sütüne devam edilmelidir. Lakin tersi söz konusu değildir. Günde 8 kere kaka yapan bir bebek bir anda 15 defa kaka yapmaya başlamışsa, bu bir sorunun habercisidir. Bu gibi durumlar enfeksiyon ya da inek sütü alerjisinden kaynaklanabilir. Bu durumda mutlaka doktoru haberdar etmek gerekir.  Bebek büyüdükçe genel olarak kaka sayısı azalır. 1 yaş bebeğinin ortalama 24 saatlik kaka sayısı 2-3 civarına düşer.  Bebek büyüdükçe kaka sayısının azalmaması, günlük kaka sayısının 8’lerde, 10’larda, 12’lerde seyretmesi tekrar bir problemden kaynaklanıyor olabilir. Bu durumdan da doktorun farkında edilmesi gerekir.  Bebeklerde kaka yaparken zorlanma için yapılabilecekler Erişkinler gün her tarafında yürürler, otururlar; tuvaletleri geldiği süre bir dikkat hissederek tuvalete gider, çömelerek veya oturarak tuvaletlerini yaparlar. Bu eylemlerin tümü kaka yapmak için asistan ve yardımcı eylemlerdir. Fakat bir bebek 24 saat boyunca sadece süt içer ve yatar. Yerçekiminden de hiç yararlanamaz. Hem bebeklerin kakaları sıvıdır ve sıvı kaka şekilli olmadığı için bağırsağın son bölümü olan rektumda yerleşip, rektuma uyar verip bebeğin kaka yapmasına asistan olamaz. Burada hatalı anlaşılma olmaması için ayrıca belirtmek gerekir: Bu takviye elbette tuvalet alışkanlığı vermek için değildir. Bu yöntemle sadece yerçekiminden yararlanarak, bebeğin bacaklarını karnına çekip anal açıyı uygun ayla getirip bebeğin bakımlı kaka yapmasını sağlamaya çalışırız. Hedef bebeğin kaka yapmasını kolaylaştırmaktır. Zaten bu operasyon bebeğin bezi üzerindeyken, olduğu yerde yapılır. Bu hareket ardından bebek kakasını daha sıcacık yapabilir. Benzer şekilde karına yapılan ufak masaj hareketleri, bacağa yapılan bisiklet çevirme hareketleri de bebeğin kaka yapmasını kolaylaştırmak için asistan hareketlerdir.  Bebeklerde geciken kaka sorunu Bebekler çoğunlukla günde 4-6 kere kaka yapar. Bazen bu sayıs 8-10’ları bulur. Hatta bir takım bebekler her emmeden sonra kakalarını yaparlar. Özellikle doğumdan sonradan birincil 48 saat içinde her bebeğin ilk kakasını yapması beklenir. Daha sonraki günlerde de bebekler 4-6-8 kereye dek kaka yaparlar. Lakin bu şekilde sürekli bebeklerin bir kısmı 1-2 aylık olduğunda ansızın bire kaka sayısında azalma görülebilir. Günde 1’den 3 günde 1’e, 5 günde 1 defaya düşürebilirler. Bebeğin kaka sayısını azaltması ile herhangi bir can sıkıntısı ortaya çıkmaz. Yine hoş gazlarını çıkartırlar, emmelerine devam ederler. Ekstra bir kusmaları yoktur, her şey adi seyrinde devam ediyordur ama bebek 5-6 gün sonunda kaka yapar. Bebeğin 5-6 günün sonunda yaptığı kaka da yine cıvık, istikrarsız ve bol bir kakadır. Bu durumda çocuk doktorları bunu kabızlık olarak yok, geciken kaka olarak adlandırır. Bunun adi bir durum olduğunu düşünür. Ama aileler bu durumun bir sorun olduğunu düşünür. Oysaki olağan bir süreçtir.  Geciken kaka konusu genel olarak 1-2 ay, kimi vakit da 3-4 ay sürer ve 5. ay sonunda genellikle birçok eski ritmine geri döner. Bazıları ise sadece ek gıdalar ile birlikte kaka yapmaya döner. Bu durumda yapacak bir şey yoktur. Bebeğin alışılagelmiş yaşantısına devam etmesi sağlanmalıdır. Geciken kaka bir rahatsızlık işareti değildir. Zaman içinde düzelecek bir durumdur.  Yalnızca ve sadece hayatının ilk 48 saati içinde kaka yapmamış olan bebeklerde, kaka yapma aralığı çok uzunsa, bu tip bebeklerde “Hirschspung” adı bahşedilen “Megakolon” hastalığı düşünebilir. Sadece bu bebeklerde, doktorun bu konuyu değerlendirmesi iyi olacaktır.  Bebekte kanlı kaka Yeni doğan bebekler ve küçük bebekler altın sarısı renkte ve balçık kıvamında kaka yapar. Eğer bebeğin kakasında kan görmeye başladıysak, bu durum genel olarak bir sorun işaretidir. Bazen bir defa hafif bir kan görüp geçebiliriz ve yeniden bu kanı görmeyebiliriz. Bu fazla manâlı değildir. Fakat bebeğin her kakası kanlı görünümdeyse, bu mutlaka bir sorun işaretidir. Bu kan çok az olacağı gibi çok yoğun da olabilir, kaka ile girift olabilir. Erişkin kakası katı olduğu için kan bariz bir şekilde görülebilirken, bebek kakasında kan kaka ile karışmış olarak görülür. Ara Sıra aile onun kan olduğunu da anlayamayabilir. Ancak çoğunlukla manzara kırmızı ve kaka ile karmakarışık görünümdedir.  Eğer bebeğin kakası kanlı geliyorsa konut bu şekilde devam ediyorsa bunun mutlaka bir sebebi vardır ve durum fazla önemsenmelidir. Bebek kakasında kan görülmesinin en sık karşılaşılan nedeni bebekte inek sütü protein alerjisidir. Bu, bebeğe annenin aldığı süt ürünlerinden ya da inek sütünden geçebileceği gibi, ilave mamadan da kaynaklanabilir. Bu, şu anda diyet gerektiren bir durumdur.  Bebekte kanlı balgamlı kakanın ikinci en sık rastlanan nedeni enfeksiyonlardır. Bilhassa salmonella, shigella ve kanlı basur gibi bağırsak enfeksiyonları bebekte kanlı kaka oluşmasına neden olur. Ancak bunlara eşlik eden alev, genel durum bozukluğu da vardır. Bazen, bebekte sindirim sistemi bozuklukları, malabsorbsiyon durumlarında kanlı kaka görülebilir. Fakat bebeklik çağında en sık rastlanan durumlar inek sütü protein alerjisi ve enfeksiyonlardır. bundan başka bebeğin makatında çatlaklardan dolayı da kanlı kaka olabilir. Zorlanarak kaka yapan bebeklerde bu olabilir. Lakin bu çatlaklar bebeklerde erişkinlerdeki kadar fazla kanlı kakaya niçin olmaz. böylece bebek ısrarla kanlı kaka yapıyorsa, bunu yalnızca çatlağa bğalamalı. Bahsedilen sebepler de mutlaka değerlendirilmelidir.  Bebekte köpüklü kaka Normal anne sütü bölge bebeğin kakası sulu, balçık kıvamında ve altın sarısı renkte olur. Mama bölge bebeklerde ise değişik renklerde kakalar olabilir. Bazen bebekler kaka yaparken kakaları basınçlı gelebilir ve bu nedenle kakada azıcık köpük oluşabilir. Lakin kakada eğer fazla önemli, dikkat çekecek dek köpük varsa ve bu sürekli devam ediyorsa kakadaki köpüklü dış görünüş adeta kakanın önüne geçiyorsa çocuk doktorları bu kakayı köpüklü kaka olarak değerlendirir.  Bebekte köpüklü kaka olmasının sebeplerinin başında laktoz intoleransı kazanç. Laktoz intoleransının bebeklerde rastlanma sıklığı da epeyce fazladır.  Bebekte çölyak ve kistik fibrozis gibi malabsorbsiyon (emilim bozukluğu) durumlarında da bebeğin kakası köpüklü olur ve bu Türkiye’de sık rastlanan bir durumdur.  Bu köpüklü kakalar ailenin dikkatini çekecek kadar çoksa, kakada bilhassa köpük, kakadan daha hakimse bunun aşağı bir sıhhat sorunu yatabileceği için şart mutlaka doktora bildirilmeli, ne gerekiyorsa araştırma yapılmalıdır.  Yeniden sık rastlanan bir koşul olan inek sütü alerjileri, anne sütü bölge bebeklerde de mama ile beslenenlerde de olabilir. Bebek yalnızca anne sütü ile beslense de, annenin beslenmesinde bulunan süt ve süt ürünleri bebekte laktoz intoleransına yol açabilir. İnek sütü proteinine alerjisi olan bebeklerin kakası kanlı, balgamlı veya köpüklü olabilir.  Bebekte bağırsak enfeksiyonları durumunda da kaka sayısı artar, kaka rengi ve kokusu bozulur; kan, balgam gibi durumların yanında köpüklü kaka da görülebilir.  Bebeklerde kaka ile ilgili doktora gitmeyi gerektiren durumlar Bebeklerde kanlı balgamlı kakanın en önemli sebebi bebekte inek sütü protein alerjisidir. Annenin diyetindeki inek sütü proteini ya da bebeğin mamasındaki inek sütü proteini bebekte alerjiye niçin olabilir.  Bebeklerde kanlı balgamlı kakanın ikinci en sık görülen ikinci sebebi enfeksiyonlardır. Özellikle Salmonella, Shigella enfeksiyonları ve kanlı basur bebeklerde kanlı balgamlı kakaya neden olur. Lakin bunlarda genellikle kanlı balgamlı kakaya ateş, genel şart bozukluğu ve kusmalar da eşlik eder.  Bebekte kaka yapma sayısının birden bire çok pozitif artması yeniden enfeksiyon belirtisi olabileceği için ailenin doktora başvurması gerekir.  Bebeklerde 6. aydan sonradan yani glutenli besinler başladıktan sonra ani başlayan fena, pis kokulu, köpüklü, yağlı kakalar çölyak hastalığının belirtisi olabilir. Bu durumda ailenin doktora başvurması gerekir. Fazla gazlı, basınçlı, köpüklü ve zorlamalı yapılan kakalar bebekte laktoz intoleransı belirtisi olabilir ve bu durumda da mutlaka doktora başvurulması gerekir.  Bebeklerde kaka yapamama Bütün bunların yanı sıra bebeklerde kaka yapamama sorunu da görülebilir. Kronik kabızlıklar dıştan, kaka yapamayan bir bebek aynı zamanda, – Gaz çıkaramıyorsa, – Inleme sıklığı artmışsa, – Kusmaya başlamışsa bu şart bağırsak tıkanması ya da apandisit kaynaklı olabileceğinden hemen doktora başvurulması gerekir.  Acele olmayan kabızlıklarda, bu durum bebeği rahatsız etmiyorsa, bebeğin kilo alımında bir bıkkınlık yahut, büyümesi dinç bir şekilde devam ediyorsa, jurnal olarak ahenkli gaz çıkarıyorsa bu, doktorluk bir durum değildir fakat acil olmadığı halde kaka yapamamak bebeği rahatsız ediyorsa, bu nedenle beslenmesi bozuluyorsa ve gün içinde son derece tedirgin oluyorsa, tekrar bu da doktora gidilmesi gereken bir durum anlamına kazanç.  İdeal bebek kakası nasıl olmalıdır? Bebeklerde kaka sıklığı nasıl olmalı? Bebeklerde geciken kaka sorunu nedir? Bebek kakası hangi renkse sorun var demektir? Bebeklerde kaka yaparken zorlanma için neler yapılabilir? Bebekte köpüklü kaka ne kavrayış kazanç? Bebekte kanlı kaka ne anlayış kazanç? Bebeklerde kaka ile ilgili ne cins durumlarda doktora gitmek gerekir?.



Bir önceki yazımız olan Koroplast ile Mutfak İpuçları başlıklı makalemizde et suyu, kıyma ve kurban eti saklama hakkında bilgiler verilmektedir.

Yoruma kapalı.