Genel Blog

“İnnâ Lillâh ve İnnâ İleyhi Râciûn” Ayeti İle İlgili Hadisler

144

Hadisi şerifte dolgunca müslümanın tarifi zahir yapılıyor? Hadisi şeriften çıkarmamız gereken dersler nelerdir?

Abdullah İbni Amr İbni’l-Âs radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine bakarak Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

(İyi) mütedeyyin, dilinden ve elinden müslümanların emin olduğu kişidir. (Temel) muhâcir birlikte Allah’ın yasakladıklarını terkedendir.” (Buhârî, Îmân 4, 5, Tirmizî, Kıyâmet 52, Îmân 12; Nesâî, Îmân 8, 9, 11)

Hadisi Elbet Anlamalıyız?

İyi ve veri mü’mini tanıtan hadîs-i şerîflerin sayısı berenarı kabarıktır. Resûl-i Ekrem Efendimiz müslümanı haddinden fazla değişik yönleriyle tanıtmıştır. 213 dümen ile üstelik geçmiş olan bu hadiste Efendimiz, müslümanı “müslümanlara zarar vermeyen yaşama” diyerek takdim etmektedir.

Mutekit koca ve kadınların, hatta benzeri rivayete bakarak insanların, elinden ve dilinden tehlikesiz olduğu birey doğmak, sanıldığı kadar dümdüz aynı husus değildir. kabul etmek gerekir ki âdem, istese dahi her antlaşma müfit olamaz, ama kötülük vermemesi mümkündür. Haddizatında zararsız olmayı benimsememiş kişilerin başkalarına hayır olmaları da sağlam düşünülemez.

Hadiste evvel dilin zikredilmiş olması, kötüleme, sövme, gıybet, iftira, iftira, sızlanma, gıybet vs. kabil vasıta aracılığıyla sunulan zararların elan görgüsüz, oylumlu ve biilaç olmasından dolayıdır. Halk ile kötülük vermek ya dahi kişilere cevretmek o kadar yalın kat değildir. Bazı kişiler üstelik vardır, hem esenlik yapar hem birlikte arkasından diliyle o insanları üzerler. Yani yaptığı hayrın hayrını komazlar. Onun üzere önce dilinden sonra de elinden müslümanların sakıncasız oldukları sevimli, sıradan bilgelik ve gür müslümandır, buyurulmuştur. Diline sel olan kişinin kurtulduğu (bk. Tirmizî, Kıyâmet 50), Allah’a ve âhiret gününe inan edenlerin evet hayır söylemesi evet dahi sükût etmesi gerektiği (bk. Buhârî, Edeb 31) gene Elçi Efendimiz’in tesbit ve tavsiyelerindendir.

“Umum” burada diğer organları kaşkariko etmektedir. Zira fiilî adına verilen zararlarda elin şu veya bu ölçüde katkısı bulunur. Hangi fiil olursa olsun, hassaten elin tek benzeri katkısı bulunmasa da esasen o edim meşveret sırasında ele izâfe edilir. Zira halk, tıpkısı yerde insanın gücünü künde etmektedir.

 Esasen edelim ki hadisimiz, müslümanların haklarına ve mukaddes değerlerine diliyle ve vasıtasıyla zarar vermeyip okkalı olmayı, hiçbir şekilde kimseyi incitmemeyi bereketli mutekit olmanın şartı ve göstergesi akseptans etmektedir. Hadisimiz esas muhâciri, Allah’ın koyduğu yasaklardan ırak duran, onlara yaklaşmayan hayat kendisine tanıtmaktadır. Bu tesbit, aynı taraftan temas düzlük ve zamanda daima hicret halinde bulunmanın cins olduğunu belirliyor, tıpkı taraftan üstelik müslümanları incitmemeye dikkat gösteren, bu konudaki yasağa uyan kimsenin bile o açıdan ana muhâcir niteliğine kavuştuğunu ortaya koyuyor. Yani hadisin geçmiş bakışta alakasız üzere sâdır bu iki cümlesi beyninde haddizatında yasaklardan çekinme ve hicret eyleminde telaki anlamında çok ciddî benzeri sargı bulunmaktadır.

Hadisten Çıkarmamız Müstelzim Dersler Müslüman güvenli kişidir. İyi müslüman, sair müslümanların dilinden ve elinden sakıncasız oldukları kişidir. Müslümanları diliyle yahut yoluyla tırmalamak, kirlenmek ve üzmek nehyedilmiştir. Birinci Sınıf müslüman olmak için bu nehye akla yatkın yekinmek gerekir. Ana muhacirler, Allah’ın yasakladıklarını terkedenlerdir. İnsanlara engel bölmek de benzeri faydadır.

Hakikat: Riyazüs Salihin, Erkam Yayınları

Bir Mütedeyyin Nasıl Olmalıdır?

Yoruma kapalı.