Genel Blog

İş Ekipmanlarında Periyodik Muayene

62

İş Ekipmanlarında Periyodik Muayene

En genel anlamda meslek ekipmanı; bir işin yapılmasında kullanılan herhangi bir cihaz, alet, tesis ya da tesisatıdır. İş ekipmanları; 25 Nisan 2013 tarihinde yayınlanan İş Ekipmanlarının kullanımında Afiyet ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereği, hizmet talep eden kuruluşun yaptırmış olduğu risk değerlendirmesindeki muayene periyotlarına tarafından, yönetmelikte muhakkak en fazla süreleri de aşmayacak şekilde muayene edilmelidir.  İş ekipmanları muayene edilirken Yönetmelikte belirtilen standartlar ve temel gereklilikler esas alınır. Muayene edilen ekipmanların durumu iş uygun sağlık ve emniyet tedbirleri yönünden bir kılavuz olmaktadır. Bu rehber ile tespit edilen bulguların giderilmesi işletmelerdeki iş kazalarının önlenmesi, ayrıca ekipmanların sorunsuz çalışması ile işletmenin üretim kaybının olmaması sağlanacaktır. Kısacası Çalışma ve Sosyal Emniyet Bakanlığının yürütmesinde olan bu yönetmelik hem işçiyi hem de işvereni koruma altına bölge bir yönetmeliktir. Periyodik muayenesi zorunlu meslek ekipmanları İş Ekipmanlarının Kullanımında Afiyet ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne tarafından bir işin yapılmasında kullanılan herhangi bir alet, makine, tesis ya da tesisatlar tetkik edilir. Bu ekipmanlar yönetmelikte; Basınçlı kaplar, kaldırma iletme ekipmanları, tesisatlar ve tezgahlar elde etmek üzere dört farklı grupta ele dargın.  Kazan, hidrofor, genleşme tankı, hava tankları, dikişli-dikişsiz tüpler, sıvılaştırılmış yeraltı ve yer üstü gaz tankları, kriyojenik tanklar, asetilen tüpleri ve tehlikeli sıvıların bulunduğu tank ve depolar basınçlı kaplar sınıfı ekipmanlarıdır. Basınç testleri, standartlarda huysuz belirtilmediği sürece işletme basıncının 1,5 katı ile yapılmalıdır. Forklift, transpalet, çeşitli vinç tipleri, yürüyen merdiven ve bantlar, araç kaldırma lifti, dağıtılmış hidrolik ve mekanik kaldırıcılar, inşa iskeleleri, inşaat makineleri kaldırma iletme makinaları sınıfı ekipmanlarıdır. Standartlarda aksi belirtilmediği sürece dinamik testler açıklama yükünün 1,25 katı ile sabit testler 1,1 katı ile test edilmelidir. Kapasite denge diyagramı ile yüklenen ekipmanlar denge diyagramına kadar test edilir. Yangın tesisatı ve boru tesisatları, havalandırma ve klima tesisatları, elektrik tesisatı, topraklama tesisatları ve paratonerler, tesisat sınıfı ekipmanlarıdır. Takım tezgahları, CNC makinaları gibi talaşlı imalat makineleri tezgahlar sınıfı ekipmanlarıdır. İş ekipmanlarında periyodik muayene yapan kurumlar İş Ekipmanlarının Kullanımında Sıhhat ve Emniyet Şartları Yönetmeliği?ne tarafından basınçlı kapları, kaldırma iletme ekipmanlarını, yangın ve havalandırma tesisatlarını makine mühendisleri ve alet teknikerleri, elektrik tesisat kontrollerini, yıldırımsavar ve topraklama testlerini Elektrik ya da elektrik-elektronik mühendis ve teknikerleri periyodik muayeneyi yapmaya yetkili kişilerdir.  Basınçlı kapların ve mekanik tesisatların devirli muayeneleri, tahribatsız muayene yöntemleri ile yapılması gerektiği durumlarda tetkik personelinin TS EN ISO 9712 standardına göre eğitim almış mühendisler ve aynı eğitimi almış teknikerler tarafından yapılabilir. Tetkik yapacak birey ya da kuruluşlara akreditasyon, yetkilendirme ve eğitim zorunluluğu getirmeye Egzersiz ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilidir. Birçok işletme, şu lahza yönetmelikte akreditasyon şartı aranmazken devirli muayenelerini 17020 muayene kapsamına sahip A tipi tetkik kuruluşlarından talep etmektedir. TÜRKAK göre akredite edilen kuruluşlar, kalite idare sisteminin, tetkik sırasında kullanılan her türlü ölçme ve denetim cihazlarının ve eğitimli personellerinin aralıksız denetlenmesi işletmeler tarafından güven verici olma sebebi ile tercih edilmektedir. İş ekipmanlarına periyodik muayene Devirli muayeneler hidrostatik testler, önem testleri, görsel testler, tahribatsız muayeneler ve cihazlarla tespitler şeklinde tetkik edilmektedir. Hidrostatik testler için basınçlı ekipmanın giriş çıkış vanaları, güvenlik ventili bağlantısı işletmeye giden hatlardan ayrılır ve flanş veya âmâ tapa kullanılarak körlenir. Tank, en üst noktasından taşıncaya kadar deneme akışkanı ile doldurulur. En yaygın olarak kullanılan deneme akışkanı en fazla 25 0C’de sudur. Ayrıntılarıyla test akışkanı ile doldurulan tanka basınçlandırma için deneme pompası bağlantısı yapılır. yavaşça deneme akışkanı tankın içine basılır. Azami işletme basıncının 1.5 katı oluncaya dek bu işleme devam edilir. Bu basınç kalibrasyonu ve ara doğrulamaları yapılmış bir manometreden takip edilir. Basınçlandırılan tank 30 dk boyunca basınçta bırakılır. Deneme sonunda tankın herhangi bir noktasından firari olmadığı gözle yoklama edilir. Yük testleri için kaldırma iletme ekipmanının tipine tarafından ve standartlarda belirli şartlara tarafından tartma testine yan tutulur. vinç, caraskal ve hidrolik kaldırıcılar için kapasitelerinin 1,25 ve 1,1 katı tedarik edilir ve tatmin edici vakit bu yükte tutularak deneme edilir. Forklift, mobil vinç ve Kule vinç gibi kapasite denge diyagramına sahip iş ekipmanları kapasite denge diyagramında kayıtlı yükler ile deneme edilir. Vasıta kaldırma lifti ise 1,5 katında temin edilen ağırlık ile deneme edilmektedir. Hidrostatik test yapılamayan basınçlı donanım ya da tesisatlar için tahribatsız muayene yöntemlerinden en genellikle manyetik parçacık, penetrant ve ultrasonik kalınlık ölçümü yöntemlerinden biri veya birkaçı ile test edilir. Herhangi bir yöntem ile belirlenmiş kanaat getirilemeyen muayenelerde, tetkik uzmanı, ekipmanın muayenesi için öbür bir usul önerebilir. Yangın tesisatları hidrostatik test ile ve hem havalandırma tesisatları gibi görsel kontroller yapılarak tetkik edilmektedir. Elektrik tesisatları, topraklama ölçümleri ve paratoner testleri ise hem görsel hem de deneme cihazı kullanılarak muayene yapılmaktadır. İş ekipmanlarına periyodik muayene neden yapılır? İş ekipmanlarına devirli tetkik nasıl yapılır? Hangi iş ekipmanlarının periyodik muayenesi zorunludur? İş ekipmanlarında devirli muayeneyi kimler yapabilir?



Bir önceki yazımız olan Sınav Sonrası Stres başlıklı makalemizde sınav stresi önlemenin yolları, stres bozukluğu ve stresin etkileri hakkında bilgiler verilmektedir.

Yoruma kapalı.