Genel Blog

Muâz bin Cebel’in (r.a) Hıçkıra Hıçkıra Ağlamasının Sebebi

155

Muâz bin Cebel’in (r.a) Hıçkıra Hıçkıra Ağlamasının Sebebi

Kazım Karabekir kimdir? Babasız babası, Doğu’nun fatihi, iri komutan ve cesamet adamı Kazım Karabekir’mağara hayatı…

Kazım Karabekir, 1882’de İstanbul’dahi doğdu. Ana adı Mûsâ Kâzım’dır. Babası Mehmed Tehlikesiz Vakur, annesi Havva Bayan’dır. Türkmenler’in Afşar koluna mensup olan ailesi Karaman’ın Yer köyünden olup (zaman Kâzımkarabekir ilçesi) Karabekiroğulları diyerek bilinir.

İstanbul’da başladığı ilk öğrenimini açıkgöz subayı olan babasının görevi zımnında bulunduğu Van, Harput ve Mekke’da tamamladı. Ilımlı öğrenimini İstanbul’da Fâtih Rabıtasız Rüşdiyesi ile Kuleli Askerî İdâdîsi’nde gördü ve 1902’da Harp Okulu’ndan, 1905’te bile Harp Akademisi’nden mezun oldu. Erkânıharp yüzbaşı yerine Keşişhane’da staja başladı, kesim kurmay başkanlığı görevini üstelik üstlendi.

KÜÇÜK ASYA VE BULGAR ÇETELERİNE KARŞI SAVAŞTI

1907’üstelik Anadolu ve Bulgar çetelerine karşı gösterdiği başarıdan ortalık kolağası oldu. Enver Satma’le alay malay İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin Manastır ve İstanbul şubelerinin açılışında görev aldı. 1908’üstelik II. Meşrutiyet’in ilânından sonra Edirne’deki 3. Piyon Tümeni kurmay başkanlığına getirildi. Otuzbir Mart Vakası üzerine Selânik’cilt gelen Akım Ordusu’nun erkânıharp başkanıydı. 1910’dahi Arnavutluk isyanının bastırılmasında da fariza aldı. 27 Nisan 1912’bile binbaşılığa ilerleme etti ve Balkan Savaşı’na katıldı.

EDİRNE SAVUNMASI’NDA ESİR DÜŞTÜ

Edirne savunması sırasında Bulgarlar’a tutsak düştüyse de aynı yıl imzalanan antlaşma konusunda başıboş bırakıldı. I. Dünya Savaşı’nın başında yarbaylığa yükseltildi. 1. İran Kanı-i Seferiyyesi kumandanlığına getirilip Bağdat’a gönderildiyse dahi İstanbul’a çağrılarak 1915’te Kartal’daki 14. Parti kumandanlığına tayin edildi. Tümeniyle birlikte Çanakkale savaşlarına katıldı, Kerevizdere’üstelik Fransızlar’a karşı savaştı ve başarılarından ekolojik ortam albaylığa tefeyyüz etti.

KUTÜL AMARE’DE BULUNDU

Irak’ta kâin Altıncı Kargaşa kumandanlığına tayin edilen Cormer von der Goltz Vakur’nın erkânıharp başkanı vekili yerine 1915’te Bağdat’a gönderildi ve 1916’birlikte 18. Kolordu kumandanlığına getirildi. Kūtül‘amâre’de İngilizler’le yapılan savaşlara katılma etti. 2. Kolordu kumandanı ve İkinci Ordu bey vekili yerine Kafkas Cephesi’nde Ruslar’a karşı savaştı. Ruslar’ın savaştan çekilmesinden sonradan bölgede tedhiş faaliyetlerini arttıran Ermeniler’le mücadele etmek üzere 1917’da Üçüncü Kalabalık’ya mecbur 1. Kafkas Kolordusu kumandanlığına nasıp edildi. Kilolu şita şartlarına karşın Erzincan’ı, Erzurum’u ve Hasankale’yi ansız alarak toprak halkını Ermeniler’mağara katliamından kurtardı.

İNGİLİZLERİ GERİ PÜSKÜRTTÜ

Brest-Litovsk Antlaşması ile 3 Mart 1918’da Ruslar’ın terkettiği elviye-i selâseyi (Kars, Ardahan, Batum) Ermeniler’den ve Gürcüler’den almak amacıyla harekâtını sürdürdü. 25 April 1918’birlikte Kars’ı kurtardıktan sonraları 15 Mayıs’ta Gümrü’ye girdi. Bu başarılarından yağlık 28 Orak Ayı’dahi mirliva rütbesine yükseltilerek Ermenistan ile Cenup Azerbaycan’ı zaptetmekle görevlendirildi. 5 Ilkgüz 1918’dahi Bakü’yü ele geçirmek amacıyla Tebriz’e doğru ilerleyen İngilizler’i anlayışsız püskürttü ve İran Azerbaycanı’na başat oldu. Osmanlı ordusunun gayrı cephelerde yenilgiye uğraması konusunda birliklerini Nahçivan’a çalmak zorunda kaldı.

MONDROS’TAN SONRALARI İSTANBUL’A ÇAĞRILDI

Mondros Mütarekesi’nin 30 Ekim 1918’bile imzalanmasının arkası sıra İstanbul’a çağrıldı. İstanbul’a geldikten sonradan kendisine teklif edilen Erkân-ı Harbiyye-i Umûmiyye Reisliği görevini akseptans etmedi. İstanbul’bile bire bir şey yapılamayacağını, kumandanların ordularının başına gönderilmesi gerektiğini ilgililere anlattı. Tekirdağ’daki 14. Kolordu kumandanlığına getirildiyse da özlük isteğiyle 13 Mart 1919’birlikte görev yerini Erzurum’daki 15. Kolordu kumandanlığına naklettirdi.

19 NİSAN’DA TRABZON’A ÇIKTI

Kâzım Karabekir 19 Nisan’dahi Trabzon’a ulaşarak Müdâfaa-i Ünsiyet Cemiyeti üyeleriyle toplantı düzenledi.

MİLLİ MÜCADELE’NİN GİZLİ KAHRAMANI

3 Mayıs’ta Erzurum’a gelip Erzurum Müdâfaa-i Hususiyet Cemiyeti üyeleriyle görüştü ve ayrımsız kongre tertiplemelerini sağladı. Üçüncü Cıvıl Cıvıl denetmen vekilliğine getirilerek yetkileri daha birlikte arttırılan Kâzım Karabekir, Erzurum Kongresi‘nin yapılmasını sağladı. Sivas Kongresi’nin toplanmasında ve başarıyla sonuçlanmasında dahi apotr oldu.

İNGİLİZ ASKERLERİNİ TUTUKLADI

Millî Harekât Anne Planı’na bakarak Şarki Cephesi kumandanlığına getirilen Kâzım Karabekir (14 Ocak 1920), İngilizler’mağara İstanbul’u karışma yazar meclisi dağıtmaları konusunda bırakışma uygulamasını kontrol için Erzurum’de mevcut İngiliz subay ve erlerini tutuklattı (bunlar 1921’dahi Malta’daki Türk sürgünleriyle değiştirilmiştir). Hep valiliklere genelge göndererek İstanbul ile haberleşmeyi yasakladı. Nazik Ulus Meclisi’hangi Edirne’den mebus seçildiği halde doğudaki görevini sürdürdü. Türkiye Şişman Budun Meclisi hükümeti 6 Mayıs 1920’de kendisine Erzurum valiliği görevini da verdi.

MİSAK-I MİLLİ HAREKATI

Mütareke göre Türk ordusunun çekilmesinden sonradan İngilizler marifetiyle April 1919’bile Ermenistan’a ve Gürcistan’a sunulan elviye-i selâsedeki tedhişçiliğe karşı Türk direnişçilerini destekledi. Bu üç sancağın Mîsâk-ı Ulusal içine alınmasını sağladı. Bölgede Ermeni mezaliminin artması konusunda Türkiye Nazik Budun Meclisi hükümetinden ameliyat izni istedi. 20 Eylül 1920’üstelik Sevr Antlaşması’nın Erzurum, Trabzon, Van, Bitlis ve Bingöl’ü Ermeniler’e vermesi karşısında hükümet harekâta müsaade verdi. Şark Cephesi Kumandanı Kâzım Karabekir, Soğanlı dağı geçitlerini markajcı birliklerine saldırı emrini vererek 28 Ilkgüz’dahi doğu harekâtını başlattı. 30 Ilk Teşrin’birlikte Sarıkamış, Göle, Kağızman ve Kars’ı ikinci kez kurtardı.

ŞARK FATİHİ

Başarılarından ekolojik ortam Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla korgeneral rütbesine yükseltildi. Harekâta bitmeme ederek 7 Kasım’bile Gümrü’yü ve 12 Teşrinisani’da Iğdır’ı aldı. Mütarekeye razı olan Ermeniler’le danışmalar yaptı. 3 Aralık 1920’üstelik Gümrü Antlaşması’nı imzalayıp Ermenistan’ın Sevr Antlaşması’nda namına tanınan hep haklardan vazgeçmesini sağladı. 23 Şubat 1921’birlikte Ardahan dahi alınarak Çürüksu, Enerjik ve Batum kazaları dışında kalan elviye-i selâse toprakları kurtarıldı. Kâzım Karabekir’e “gün doğusu fâtihi” unvanını kazandıran bu zafer Ulusal Savaşım’ye katılanların ümidini arttırdı. Buradaki birliklerin bir kısmı batı cephesine kaydırıldı.

YETİM BABASI

Kâzım Karabekir doğuda Ermeni mezalimi sonucu babasız küsurat binlerce çocuğa ehil bundan sonra. Kolordunun imkânlarını kullanarak yetimler için Sanayi Mektebi, Leylî Eytâm İbtidâî Mektebi, Erzurum Asıl Mektebi, İş Ocağı, Sıhhiye Mektebi, Sarıkamış Angajmansız İdâdîsi ve Sarıkamış Temel Mektebi kabilinden yetişek kurumlarını açtı. Kolordudaki ustalar hanek, zabitan da kıraat yazma ve edep öğretmeni yerine görevlendirildi. Sanatçı olan çocukların bire bir kısmı kolorduda bırakılıyor, diğerlerinin dışarıda aksiyon bulmasına müzaheret ediliyordu. Anlaklı olanlar ise hususi eğitime tâbi tutuluyor ve saf dışı mektebe gönderiliyordu. Çocuklarla şahsen ilgilenen ve yazdığı seyretme oyunlarını onlara oynatarak eğitimlerine koruyucu olan Kâzım Karabekir zaferden bilahare 15 Teşrinievvel 1922’da Ankara’ya geldi ve Edirne saylav kendisine meclisteki görevini sürdürdü.

İZMİR İKTİSAT KONGRESİ 

İzmir İktisat Kongresi’hangi reislik etti. 29 Haziran 1923’te Türkiye Büyük Kavim Meclisi’ne II. dönemde İstanbul milletvekili seçildi. 21 Ilk Teşrin 1923’te Maşrık Cephesi Kumandanlığı lağvedilince merkezi Ankara’de bulunan Birinci Kalabalık müfettişliğine tayin edildi. Bu tam bir kararnâme neşredilerek hem milletvekilliği hem da askerlik görevi olanların tıpkısı yeğleme yapmaları istendiğinden 26 Teşrinievvel 1924’te müfettişlikten çekilme ederek milletvekilliğini seçti.

TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI

Umum Fırkası’ndan ayrılan, aralarında Rauf (Orbay), Refet (Bele), Mehabetli Fuat (Cebesoy) ve Cafer Uçucu (Eğilmez) üzere Millî Mücadele’üstelik mehabetli çalım oynayan kişilerin dahi bulunduğu otuzu aşkın mebus eliyle kurulan Terakkîperver Cumhuriyet Altını Fırkası’na 27 Son Teşrin 1924’te Kâzım Karabekir umumi başbuğ seçildi. Fakat bu geçmiş muhalefet partisi Şeyh Said isyanıyla irtibatlandırılıp irticacı ve kült istismarcılığı ile suçlanarak 3 Haziran 1925’te kapatıldı.

1927’DE EMEKLİ EDİLDİ

Kâzım Karabekir’in II. dolaşma meclisi sona erince milletvekilliği sıfatı kalmadı. Askerliği bırakıp milletvekilliğini seçtiği için birinci ferikliğe yükseltilerek 5 Mabeyin 1927’de emekliye sevkedildi. Erenköy’deki evinde inzivaya çekildi ve eli sıkı gözetim altında tutuldu. 1930 seçimlerinde İstanbul’dan aday olduysa bile seçilemedi.

5 BİN KİTABI YAKILDI

27 Nisan 1933 tarihinden itibaren Milliyet gazetesinde “Benzeri Ankaralı’nın Defteri” imzasıyla kendisi aleyhine yazılar çıkmaya başladı. Millî Mücadele’deki hizmetlerini kötüleyen bu yazılara gönderdiği yalanlama yayımlanmayınca benzeri mektup kaleme aldı. Fakat kitabı neşreden basımevi basılarak 5000 adet mektup yakıldı. Ayrıca Erenköy’deki evi arandı ve yazdığı özge kitaplar de götürüldü. Kâzım Karabekir, meclis başkanlığına şikâyette bulunup doksan beş dosyayı ve yayıma amade kırk dört kitabını mankafa istediyse dahi ayrımsız son alamadı.

TBMM BAŞKANLIĞI YAPTI

İsmet İnönü cumhurbaşkanı olunca onun desteğiyle 1938’bile Cumhuriyet Umum Partisi’nden İstanbul saylav oldu. Böylecene yeniden siyasî hayata başladı ve 23 Temmuz 1946’da Türkiye Şişman Millet Meclisi başkanlığına seçildi.

KAZIM KARABEKİR’İN VEFATI

Sedir başkanlığı görevi 26 Ocak 1948’de Ankara’da emrihak edinceye büyüklüğünde sürdü. Önce Gelgel Şehitleri Mezarlığı’na gömülen naaşı elan bilahare 30 Ağustos 1988’üstelik Atatürk Orman Çiftliği’nde hazırlanan Ululuk Mezarlığı’na nakledildi. (Gerçek: DİA)

Yoruma kapalı.