Genel Blog

Üniversite yönetimi, istifa eden akademik personeli, geri almak zorunda mıdır?

26

Üniversite yönetimi, istifa eden akademik personeli, geri almak zorunda mıdır?

2547 sayılı Kanunun 60 ncı maddesinde, “a. (Öbür: 1/11/19903676/1 md.) Bir vakit öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonradan Cumhurbaşkanı yardımcılığına, bakanlığa veya Yasama Organı Üyeliğine seçilenler, bu görevlerde geçirdikleri süreler hesaba bulunma ve buna göre aylık dereceleri yükseltilmek, meslek unvan ve sıfatlarını kazanma ile ilgili hükümler saklı kalmak şartıyla başvurmaları halinde bu Kanun hükümlerine tarafından ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro koşulu aranmaksızın dönerler.

(Ek bent:17/9/2004-5234/2 md.) Bunlardan emekli iken yüksek öğretim kurumlarına dönenlerin ya da yüksek öğretim kurumlarına döndükten daha sonra emekliliğe hak kazanıp emekli olanların emekli aylıkları kesilmez. (Mülga ikinci cümle: 18/6/2017-7033/17 md.) (…)

b. (Değişik: 1/11/19903676/1 md.) Yükseköğretim kurumlarından, mahkeme ya da disiplin kararları ile çıkarılanlar hariç olmak üzere herhangi bir nedenle kendi isteği ile ayrılan öğretim üyeleri başvuruları üstüne bu Kanun hükümleri çerçevesinde kadro koşulu aranmaksızın bitmiş ayrıldıkları yükseköğretim kurumlarına dönebilirler.

c. (Ek: 14/4/19822653/5 md.) Yükseköğretim Kurulu ya da Yükseköğretim Yoklama Kurulu Başkan ve üyeliklerine, rektör ve dekanlıklara yükseköğretim kurumları ile bir millet görevinde iken seçilenlerden, süresinin tamamlayarak yeniden seçilmemeleri sebebiyle ayrılanların, bu görevlerinde geçirdikleri süreler hesaba bulunma ve buna kadar aylık ve dereceleri yükseltilmek suretiyle meslek, unvan ve sıfatları dikkate alınarak ayrıldıkları tarihten itibaren kendi kurumlarına boş kadro koşulu aranmaksızın dönüşleri yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Maddede 3 türlü sebeple bölünme düzenlenmiştir.

– Bir süre öğretim üyesi olarak çalıştıktan daha sonra Cumhurbaşkanı yardımcılığına, bakanlığa veya Yasama Organı Üyeliğine seçilme sebebiyle istifa,

– Yükseköğretim Kurulu veya Yükseköğretim Kontrol Kurulu Başkan ve üyeliklerine, rektör ve dekanlıklara yükseköğretim kurumları ile bir ulus görevinde iken seçilme sebebiyle istifa,

– Bu sebepler dıştan ve duruşma veya disiplin kararları ile çıkarılanlar hariç elde etmek üzere herhangi bir nedenle kendi isteği ile istifa.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere ilk iki istifada, dönüş için başvurdukları takdirde atamalarının yapılması zorunludur.

3. istifa şeklinde ise üniversitelere “takdir hakkı” verilmiş olup, gereksinim olmaması gibi bir sebeple atamalarının yapılmaması mümkündür. Danıştayın vermiş olduğu 2 karar da bu husus açık açık vurgulanmıştır.

Danıştay 8. Dairesi (E:2005/267, K:2005/3723, T:20.09.2005)

Sanık Üniversitede yardımcı doçent olarak tayin yapmakta iken içinden gelerek 1999 yılında emekli olan davacının, baştan atanma talebinin, daha önce verdiği derslerin bilirkişi ve kadrolu öğretim üyeleri kadar veriliyor olması, bu itibarla hizmetine gereklilik bulunmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğünün … günlü ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açtığı davada; konusunda yetişmiş bir Öğretim üyesi olan davacıya derhal ders verilmeyecek olması, gelecekte de ders verilemeyeceği anlamına gelmeyeceğinden davacının her tarafta göreve alınmama nedenine katılmanın mümkün bulunmadığından 2547 sayılı Yasanın 60/B maddesine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden İzmir 4. İdare Mahkemesinin 5.11.2004 günlü ve E:2004/81, K:2004/1364 sayılı kararının; idarenin takdir yetkisinin olduğu, göreve alma zorunluluğunun bulunmadığı öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

KAPAT X

Açıklanan nedenlerle, İzmir 4. İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve her tarafta bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine 20.9.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.

Danıştay İdari Dava Daireleri. Kurulu E:1992/96, K:1993/4, T:22/01/1993

İstemin Özeti: Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi iken seve seve görevinden ayrılan davacının, 2547 sayılı Yasanın 3676 sayılı Yasayla değişik 60/b maddesi uyarınca tekrar benzer göreve dönmek istemiyle yaptığı başvurusunun yanıt verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali ile bu operasyon sebebiyle mahrum kaldığı finansal haklarının ve Emekli Sandığı keseneklerinin ödenmesi istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Beşinci Dairesince verilen ve dava konusu işlemin iptali ile tazminat isteğinin kabulüne dair yer alan 20.11.1991 günlü, E: 1991/977, K: 1991/2175 sayılı kararın, 2547 sayılı Yasanın 60/b maddesinin, ilgililerin eski görevlerine tekrar atanmaları konusunda, idareye takdir yetkisi tanıdığı öğretim üyesi fazlalığı bulunan bölümde davacının hizmetine gereklilik bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: 2547 sayılı Yasanın 60/b maddesinin, görevlerinden kendi istekleriyle ayrılan öğretim üyelerinin, kadro koşulu aranmaksızın, eski görevlerine dönmelerine imkan sağladığı ve idareyi başvurunun kabulüyle yükümlü tuttuğu, ortodonti bölümünün pratik ve laboratuvar araştırma eğitiminde öğretim üyesine gereklilik bulunduğundan bahisle, dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteğinin kabulü yolundaki Danıştay Beşinci Dairesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Muayene Hakimi: M.C.

Danıştay Savcısı S.G.’nin Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Suçlama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilmiş nedenlere uygun olduğundan davalı idarenin temyiz isteğinin kabulüyle kararda belirtilen manzara doğrultusunda Danıştay 5 inci Dairesince bahşedilen 20.11.1991 günlü ve K: 1991/2175 sayılı kararın bozulması gerekeceği düşünülmüştür. Nitekim (b) bendinde “bu kanun hükümleri çerçevesinde” denilmek suretiyle, idarenin bu konuda mutlak bir mecburiyet karşısında olmadığı vurgulanmıştır. Bu ifadeyi sadece, öğretim üyeliği niteliklerinin kaybedilmemiş olması şeklinde bilmek muhtemel değildir. Bunun yanına hizmet gereklerini de göz önünde bulundurmak gerekir. Hizmetin başlıca sahibi olan idare, Anayasa ve yasalar çerçevesinde bu hizmeti kamu yararına en yerinde biçimde yürütmekle görevlidir.

Yükseköğretim hizmetini yeterli sayıda, hatta birazda pozitif elemanla yürütmekte olan idareye 60/b madde kapsamındaki her kişiyi yeniden göreve alma zorunluluğunun yüklenmesi, bu hizmetin gereğinden fazla birey eliyle görülmesi sonucunu doğurur ancak, bunun da halk yararına olmayacağı açıktır.

Öteki yanlamasına, anılan 60 ıncı maddenin (b) bendinde yer alan “kadro koşulu aranmaksızın” ifadesi ise, öğretim üyesine ihtiyaç olması halinde, abes kadro bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ilgilinin göreve alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Nitekim, 2547 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin değiştirilmesine ilişkin 3599 sayılı Kanunun Cumhurbaşkanınca yeniden görüşülmek üzere T.B.M.M’ne geri gönderilmesine ilişkin yazıda ve Milli Eğitim Komisyonu raporunda, gereklilik konusuna değinilmiş olup; komite raporunda 60 ıncı maddenin (b) bendiyle ilgili olarak “idareye ihtiyacı ve dönecek elemanın daha önceki çalışmaları değerlendirilmek suretiyle bir takdir hakkı bırakıldığı” vurgulanmıştır.

Bu durumda, sanık idarenin savunmasında öne sürülen, davacının dönmek istediği Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Bölümünde gereklilik fazlası öğretim üyesi bulunduğu ve davacının hizmetine gerek duyulmadığı hususları ile davacının üniversiteye dönme isteminin objektif ölçütlerle değerlendirilip değerlendirilmediğinin araştırılıp varılan sonuca tarafından karar verilmesi gerekirken, davacının pofesör olma koşullarını yitirmemiş olması kaydıyla, hiçbir koşula bağlı olmadan dönme isteminin kabul edilmesi gerektiği belirtilerek iptal ve tazminat kabul kararı verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.

.

Bir önceki yazımız olan Sözleşmeli (45-A) sağlık personelinin aile birliğinde kim kime tabi olur? başlıklı makalemizde donanım, sözleşmeli sağlık personeli aile birliği ve sözleşmeli sağlık personeli eş durumu tayini hakkında bilgiler verilmektedir.

Yoruma kapalı.